4619094142_5e7cef3949

Dlaczego Polacy emigrują?

Tego zjawiska nie da się ukryć. Statystyki pokazują, że Polacy masowo emigrują. Każdy z nas ma zapewne znajomego, który emigrował lub planuje wyemigrować po tym jak obroni pracę licencjacką lub magisterską/jak znajdzie chętnych na wyjazd z nim/jak nie znajdzie pracy w ciągu dwóch miesięcy/jak trochę zaoszczędzi na start. Media i politycy coraz częściej zauważają problem masowej emigracji. Polacy emigrują, bo chcą, bo mogą i niestety – niekiedy muszą. Zmusza ich do tego sytuacja gospodarcza panująca w Polsce.

Wielka Brytania, Niemcy, Irlandia oraz Holandia – to te kierunki najczęściej wybierają Polacy na cel swojej emigracji. Zgodnie z danymi zawartymi w raporcie Głównego Urzędu Statystycznego „Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 – 2013” liczba Polaków przebywających za granicą w latach 2008-2010 zmalała, jednak od roku 2013 nastąpił wzrost zasobu imigracyjnego Polaków w innych krajach. Polacy emigrują, bo muszą – głównym powodem wyjazdu za granicę jest chęć podjęcia normalnej pracy, ale także znaczącą rolę odgrywają warunki gospodarcze i społeczne (np. łatwiejszy dostęp do usług zdrowotnych, lepszy poziom edukacji, pewniejsza sytuacja gospodarcza czy też polityczna). Pomimo wysokiego poziomu rozwoju gospodarczego i stałego wzrostu PKB, Polska przeżywa największą falę emigracji od ponad 100 lat. Obecnie jesteśmy świadkami ruchu emigracyjnego Polaków, który można porównać do Wielkiej Emigracji w pierwszej połowie XIX wieku. Emigracja miała podłoże patriotyczno-polityczne, natomiast obecna emigracja jest spowodowana czynnikami gospodarczymi i społecznymi. Podczas Wielkiej Emigracji Polskę opuściły elity – przedstawiciele szlachty, powstańcy, członkowie Rządu Narodowego, a także przedstawiciele kultury i sztuki, a obecnie Polskę opuszczają wszyscy, w szczególności młode osoby. Obecnie też jesteśmy świadkami tzw. drenażu mózgów (ang. braindrain), czyli zjawiska emigracyjnego specjalistów wysokiej klasy, którzy podejmą pracę w innych krajach, w których jest znacznie lepsza sytuacja gospodarcza. W ostatnim czasie termin „drenażu mózgów” w przypadku Polski został zastosowany w latach 80. XX wieku, kiedy to blisko 700 tys. osób opuściło Polskę, z czego ponad 15% posiadało wykształcenie powyżej średniego (należy wspomnieć, że tylko 7% Polaków w okresie 1981-1988 miało wykształcenie wyższe!). Kolejna fala emigracji w XXI wieku nastąpiła po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej i uwolnieniu rynku pracy w niektórych państwach członkowskich.

Dlaczego Polacy emigrują? Powodów jest wiele. Uważamy, że zawsze jest lepiej tam, gdzie nas nie ma. Ale w tym wypadku przyczyny emigracji są konkretne i proste do zrozumienia. Emigrujemy, bo jest nam źle. Obecna sytuacja w Polsce jest niesprzyjająca dla pracowników i przedsiębiorców. Wszystkie powody można sprowadzić do jednej dominującej przyczyny: zbyt duża ingerencja Państwa w gospodarkę. To głównie przez podatki Polacy emigrują. Ludzie uciekają zawsze z kraju socjalistycznego do kraju kapitalistycznego. Nigdy odwrotnie. Przykładowym podatkiem, który nie ma ekonomicznego sensu jest podatek dochodowy – jest nieefektywny i ma charakter bardziej polityczny niż ekonomiczny – jest to „kara za pracę”. Do przyczyn emigracji należy zaliczyć m.in. zbyt niską jakość służby zdrowia, szkolnictwa wyższego, opieki socjalnej itd. To wszystko wpływa negatywnie na ogólny poziom życia. Polacy emigrują z powodu represyjnego aparatu urzędniczego, bezkarności urzędników, korupcji, biurokracji i nepotyzmu – chcą wyższej stopy życia i życiowej stabilizacji.

Autorzy raportu „Migracje zarobkowe Polaków” z firmy Work Service prognozują, że do końca 2015 r. z Polski wyjedzie blisko 1,275 mln obywateli. Aż 78% ankietowanych wskazało, że powodem emigracji jest chęć zarabiania wyższego wynagrodzenia, inne powody to wyższy standard życia (44 proc. badanych), większe perspektywy rozwoju zawodowego (37 proc.), brak odpowiedniej pracy w Polsce (37 proc.), możliwość podróżowania i zwiedzania świata (35 proc.) oraz lepsza służba zdrowia (29 proc. badanych). Zgodnie z szacunkami Głównego Urzędu Statystycznego ponad 2,2 mln Polaków przebywało poza granicami Polski pod koniec 2013 r. i prognozuje się stały wzrost liczby emigrantów.

Jednak należy spojrzeć na emigrację z szerszej perspektywy. Emigracja nie jest niczym wyjątkowym – występuje na całym świecie, w tym także w Unii Europejskiej. Zjawisko masowej emigracji trwa do momentu, gdy gospodarka danego kraju nie zmniejszy dystansu w dochodzie na 1 mieszkańca jaki dzieli go od innych krajów wysoko rozwiniętych. Zjawisko masowej emigracji dotyczy także pozostałych europejskich gospodarek np. w 2013 r. ponad 107 tys. Portugalczyków (15-34 lata) wyjechało za granicę (według danych Krajowego Instytutu Statystycznego INE). Emigracja jest normalnym zjawiskiem i nie należy odbierać jej jako porażki obywateli, ale raczej jako porażkę rządzących, którzy stworzyli niekorzystne warunki gospodarcze do życia w Polsce. Emigracja to szansa dla osób, które nie mogły znaleźć jakiejkolwiek pracy w Polsce, czy też skorzystać z edukacji na wyższym poziomie. Obecnie coraz częściej jest to emigracja na stałe. Dotychczas była to „emigracja cyrkulująca” (wyjazd na krótki okres czasu i powrót). Podsumowanie jest smutne dla tych, którzy jednak rozważają zostanie w Polsce – większość obywateli, którzy wyemigrowali zostanie tam na stałe i mogą liczyć na znacznie wyższy poziom życia. Oni już nie wrócą znajdą pewną pracę, założą rodziny, zintegrują się kulturowo – pochłonie ich normalność codziennego życia.

Mateusz Wiatr

Nowy Gwóźdź Programu

Nowy Gwóźdź Programu

Nowy Gwóźdź Programu to dwumiesięcznik studencki wydawany od 1995 roku przez Niezależne Zrzeszenie Studentów Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Redaktorami są studenci śląskich uczelni, którzy na łamach magazynu dzielą się swoimi spostrzeżeniami na temat podróży po świecie, kultury, problemów społecznych, planów zawodowych, a także promują własne prace artystyczne w Galerii.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *